Bất ngờ với số lượng rác thải điện tử người Việt dung mỗi năm

Số lượng rác thải từ điện tử ngày càng gia tăng tại Việt Nam. Đặc biệt phải kể đến thiết bị tivi, máy giặt và hệ thống điều hòa làm mát.

Theo ước tính, tới năm 2020, riêng TP. Hà Nội sẽ thải bỏ 161.000 tivi, 97.000 PC, 178.000 tủ lạnh, 136.000 máy giặt và 97.000 điều hòa nhiệt độ. Tại TP. HCM, ước tính sẽ có 700.000 tivi, 290.000 PC, 424.000 tủ lạnh, 399.000 máy giặt và 330.000 điều hòa nhiệt độ bị thải bỏ.

Trước đó, từ năm 2012, nhóm công nghệ thông tin và truyền thông khu vực châu Á-Thái Bình Dương (Nhóm CNTT) bao gồm các tập đoàn đa quốc gia đầu ngành như Canon, Hewlett Packard (HP), Sony, Toshiba, Panasonic, Apple, Dell và Lenovo đã phối hợp với Viện Khoa học và Công nghệ Môi trường (Đại học Bách khoa Hà Nội) triển khai dự án nghiên cứu khả thi về thu gom và xử lý WEEE tại Hà Nội và TP. HCM.

Theo đó, dự án này đã đề xuất một mô hình thu gom WEEE có đề xuất trách nhiệm của Chính phủ; doanh nghiệp sản xuất; doanh nghiệp phân phối, bán lẻ; người tiêu dùng; người thu gom; trung tâm thu gom; cửa hàng sửa chữa và cơ sở tháo dỡ. 

 

Ngân sách tái chế dùng cho các hoạt động thu gom, vận chuyển, lưu giữ, tháo dỡ và tái chế do nhà sản xuất, cơ sở tháo dỡ, cơ sở tái chế đóng góp.

Mặc dù vậy, tại hội thảo “Trao đổi kinh nghiệm về xây dựng hệ thống thu hồi, xử lý chất thải điện, điện tử tại Việt Nam” do HP, Canon, Dell, Panasonic và Sony tổ chức sáng 13/11, vấn đề khó khăn nhất khi thực hiện thu gom, xử lý WEEE tại Việt Nam vẫn là chưa xác định được mô hình tài chính chung cho các bên liên quan.

Theo kinh nghiệm quốc tế, việc thực hiện WEEE chỉ đạt hiệu quả khi xác định được rõ ràng nghĩa vụ tài chính với các bên liên quan. Tại Nhật Bản, khách hàng sẽ trả phí hậu cần và phí tái chế trả tại điểm thải bỏ trong khi trách nhiệm của nhà sản xuất là thiết lập và vận hành điểm thu hồi thứ cấp (cửa hàng bán lẻ, điểm tập kết chất thải, điểm thu hồi được chỉ định) và vận hành cơ sở tái chế nhằm đáp ứng chỉ tiêu thu hồi.

Ưu điểm của mô hình này theo ông Yoshio Etori Chan Pheng Hwa đại diện đên từ công ty Sony là nhà sản xuất sẽ dùng giá trị thu được từ quá trình tái chế thành đầu vào trong quá trình sản xuất. Điều này giúp người tiêu dùng được hưởng lợi do giá thành giảm so với chi phí thông thường.

Tại Liên minh châu Âu, hệ thống quy định về WEEE xác định một cơ quan thực hiện chương trình tái chế, đây là nơi thanh toán cho các cơ sở dịch vụ gồm cơ sở thu gom, đơn vị vận chuyển và cơ sở tái chế. Cơ quan này cũng xuất hóa đơn cho các công ty thành viên của nhà sản xuất, những đơn vị có nghĩa vụ thanh toán. Các công ty thành viên này sẽ thu lại chi phí tái chế từ thị trường.

 

 

Ông Toàn cũng nhận định, đời sống chất thải điện tử tại Việt Nam có thể dài gấp 2 lần tại các quốc gia khác. Trong khi đó, việc thu gom rác thải WEEE tại Việt Nam được thực hiện khá triệt để nhưng bằng con đường phi chính thức, hầu hết tập trung tại các làng nghề thu gom phế liệu.

 

Để giải quyết vấn đề này, ông Toàn cũng đưa ra kiến nghị mô hình tài chính cho Việt Nam sẽ thực hiện theo hình thức nhà sản xuất trả tiền cho việc tái chế và hỗ trợ tiền cho các đơn vị thu gom phi chính thức để thu gom những sản phẩm WEEE. Bởi theo lý giải của ông Toàn, Việt Nam rất khó loại bỏ khu vực thu gom phi chính thức.

Tuy nhiên, ông Kok-Wah Boey, Chủ tịch bộ phận môi trường khu vực châu Á-Thái Bình Dương và Nhật Bản, Tập đoàn HP cho rằng: “Để có chương trình bền vững, chúng tôi cần xem xét mô hình này có bền vững không. Chúng tôi không muốn thực thi một mô hình không mang tính bền vững cho nhà sản xuất.

 

Việc hợp tác với các nhà tái chế hay kênh thu gom không chính thức để lấy lại sản phẩm thải bỏ xem ra không bền vững. Nguyên nhân do đây là khu vực rất khó để kiểm soát và nếu khu vực này được hỗ trợ thì chi phí cho những sản phẩm thải bỏ cũng tăng lên rất nhiều do khu vực phi chính thức tại Việt Nam hiện đang thu gom WEEE để lấy những bộ phận còn giá trị và họ sẽ bán những bộ phận này, trong khi nếu hợp tác, chúng tôi sẽ mua về những sản phẩm hoàn toàn là chất thải không có giá trị tái chế”, ông Boey nói.

Xem thêm:

Tự Sửa 12 Lỗi Cơ Bản Thường Gặp Của Tivi Panasonic

Chính Sách Bảo Hành Tivi Panasonic

Những Điều Cần Biết Trước Khi Mua Tivi 3D Của Panasonic